Acıbadem Bayındır Söğütözü Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Afruz Babayeva, Türkiye‘de yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığına dikkat çekerek, “Tip 2 diyabet uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebiliyor” dedi.
Diyabet, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı Diyabet Atlası verilerine göre, dünya genelinde 20-79 yaş aralığındaki yaklaşık 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Bu rakam, her 9 yetişkinden birinin diyabetli olduğunu ortaya koyarken, mevcut eğilimin devam etmesi halinde diyabetli kişi sayısının 2050 yılında yaklaşık yüzde 50 artacağı ve 853 milyona ulaşacağı öngörülüyor.
Acıbadem Bayındır Söğütözü Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Afruz Babayeva, Türkiye’de yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığına dikkat çekerek hastalığın uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebileceği konusunda uyarıyor. Özellikle risk grubunda bulunan kişilerin herhangi bir şikayetleri olmasa bile düzenli sağlık kontrollerini ve diyabet taramalarını ihmal etmemeleri gerektiğini vurguluyor.
“Tip 2 diyabet uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebiliyor”
Diyabetin en önemli sorunlarından birinin uzun süre belirgin şikayetlere neden olmadan ilerleyebilmesi olduğunu belirten Uz. Dr. Afruz Babayeva, özellikle tip 2 diyabetin gizli seyredebildiğine dikkat çekiyor.
Dünya genelinde diyabetli yetişkinlerin yaklaşık yüzde 43’ünün, başka bir ifadeyle 252 milyon kişinin hastalığının farkında olmadığını belirten Uz. Dr. Babayeva, “Sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, açıklanamayan kilo kaybı ve bulanık görme diyabetin bilinen belirtileri arasında yer alıyor. Ancak bu şikayetlerin bulunmaması kişinin diyabet olmadığı anlamına gelmiyor. Özellikle tip 2 diyabet uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebiliyor” ifadelerini kullandı.
Diyabet tanısının gecikmesi kalp ve böbrek sağlığını tehdit ediyor
Bazı hastalarda diyabet tanısı konulduğunda göz, böbrek veya kalp damarlarıyla ilgili sorunların da gelişmiş olabildiğini aktaran Uz. Dr. Babayeva, “Risk grubundaki bireylerin herhangi bir yakınmaları olmasa bile düzenli aralıklarla diyabet açısından taranması büyük önem taşıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğinden ibaret olmadığını, birçok organ ve sistemi etkileyebildiğini vurgulayan Dr. Babayeva, hastalığın kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliğinin önde gelen nedenlerinden biri olduğunu belirtiyor. Diyabetin aynı zamanda kalp krizi, inme, görme kaybı ve sinir hasarı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabildiğine dikkat çekiyor.
Bu kişiler diyabet açısından daha fazla risk altında
Diyabet gelişmeden önce de önlem alınabileceğini belirten Uz. Dr. Babayeva, kan şekeri düzeylerinin normalin üzerinde olduğu ancak henüz diyabet tanı kriterlerini karşılamadığı dönemin prediyabet olarak adlandırıldığını söylüyor.
Prediyabet döneminin tip 2 diyabeti önlemek veya geciktirmek açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade eden Uzm. Dr. Babayeva, sözlerini şöyle sürdürüyor:
“Özellikle ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu veya obez olan, hipertansiyon ya da kolesterol yüksekliği bulunan ve daha önce gebelik diyabeti geçirmiş kişilerin diyabet açısından daha dikkatli olması gerekiyor. Bu kişilerin düzenli tarama yaptırmaları ve yaşam tarzlarında gerekli değişiklikleri yapmaları büyük önem taşıyor.”
Diyabet tedavisinde bütüncül yaklaşım önem taşıyor
Son yıllarda diyabet tedavisinde önemli gelişmeler yaşandığını aktaran Uzm. Dr. Babayeva, tedavi planlamasında artık yalnızca kan şekeri düzeylerinin değil; hastanın kalp ve böbrek sağlığının, vücut ağırlığının ve eşlik eden diğer hastalıklarının da dikkate alındığını belirtiyor.
Yeni nesil bazı diyabet ilaçlarının uygun hasta gruplarında kan şekeri kontrolünün yanı sıra kalp ve böbrek sağlığı açısından da önemli faydalar sağlayabildiğini ifade eden Uzm. Dr. Babayeva, “Bu nedenle diyabet tedavisinin her hastanın bireysel özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre planlanması gerekiyor” ifadelerine yer verdi.
Hastalar kendilerini iyi hissetseler bile rutin kontrollerini aksatmamalı
Diyabet yönetiminde düzenli takibin büyük önem taşıdığına işaret eden Uzm. Dr. Afruz Babayeva, kan şekeri kontrolünün yanı sıra göz muayenelerinin, böbrek fonksiyonlarının, kan basıncının ve kolesterol düzeylerinin de düzenli olarak değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.
Diyabete bağlı bazı komplikasyonların erken dönemde herhangi bir belirti vermeden gelişebildiğini hatırlatan Uzm. Dr. Babayeva, “Hastalar kendilerini iyi hissetseler bile rutin kontrollerini aksatmamalı. Düzenli takip sayesinde ihtimal komplikasyonların erken dönemde tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması mümkün oluyor” açıklamasını yaptı.
