
GÖĞÜS Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. A. Füsun Ülger, akciğer kanserinin yalnızca sigara kullananlarda değil, hiç sigara içmeyen kişilerde de görülebildiğini belirterek, “Sigara kullanmayan bireylerde görülen akciğer kanseri, tüm vakaların yüzde 15 ila 20’sini oluşturuyor. Akciğer kanseri erken dönemde genellikle belirgin bir yakınmaya yol açmayabiliyor. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte bazı belirtiler ortaya çıkabiliyor. Özellikle 3 haftadan uzun süren öksürük, kanlı balgam, göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi şikayetler ihmal edilmemelidir” dedi.
Memorial Ankara Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. A. Füsun Ülger, Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında erken tanının önemine, risk faktörlerine, belirtilere ve güncel tedavi seçenekleri ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Ülger, “Akciğer kanseri, dünyada ve Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında yer alırken kansere bağlı ölümlerin de başlıca nedenlerinden biri olmayı sürdürüyor. Hastalık yalnızca sigara kullanan bireylerde değil, hiç sigara içmemiş kişilerde de ortaya çıkabiliyor. Akciğer kanseri, akciğer dokularındaki hücrelerin kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalarak kitle veya tümör oluşturmasıyla gelişen ciddi bir hastalık olarak tanımlanıyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 2,2 ila 2,5 milyon yeni akciğer kanseri vakası saptanırken, ülkemizde yapılan araştırmalara göre her yıl yaklaşık 41 bin kişi bu hastalığa yakalanıyor. Hastaların büyük bir kısmı ise tanı anında ileri evrede bulunuyor” diye konuştu.
Akciğer kanseri denildiğinde ilk akla gelen risk faktörünün sigara kullanımı olduğunu belirten Prof. Dr. Ülger, “Olguların yüzde 80’inden fazlasından tütün ve tütün ürünleri sorumludur. Bununla birlikte sigara kullanmayan bireylerde görülen akciğer kanseri, tüm vakaların yüzde 15 ila 20’sini oluşturuyor. Pasif içicilik, radon gazı, asbest, arsenik, krom ve nikel gibi kimyasallara maruziyet ile hava kirliliği de hastalığın çevresel ve mesleki risk faktörleri arasında yer alıyor. Ailede akciğer kanseri öyküsünün bulunması ve kronik akciğer hastalıkları da risk açısından önem taşıyor. Akciğer kanseri erken dönemde genellikle belirgin bir yakınmaya yol açmayabiliyor. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte bazı belirtiler ortaya çıkabiliyor. Özellikle kronik öksürüğün şiddetlenmesi, sıklaşması, gece saatlerinde artması veya karakter değiştirmesi dikkat edilmesi gereken bulgular arasında bulunuyor. Balgamda görülen az miktardaki kanın bile vakit kaybetmeden değerlendirilmesi gerekiyor. Kanlı balgam her zaman hastalığın ileri evrede olduğu anlamına gelmiyor; bazen erken evre bulgusu olarak da karşımıza çıkabiliyor. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, ses kısıklığı, tekrarlayan enfeksiyonlar ve genel sağlık durumunda ortaya çıkan değişiklikler de akciğer kanserinin belirtileri arasında sayılıyor. Ancak bu belirtilerin her zaman kanser anlamına gelmez, şikayetlerin varlığında mutlaka doktora başvurulması gerekmektedir” dedi.
‘TANI VE TEDAVİ SÜRECİ HASTAYA GÖRE PLANLANIYOR’
Prof. Dr. Ülger, sözlerine şöyle devam etti:
“Akciğer kanserinden şüphelenildiğinde tanı süreci hastanın klinik öyküsü ve fizik muayenesiyle başlıyor. Bu aşamada hastanın şikayetleri, sigara kullanımı ve aile öyküsü değerlendiriliyor. Görüntüleme yöntemlerinden röntgen ve bilgisayarlı tomografi (BT) ile şüpheli lezyonun boyutu ve yerleşimi belirleniyor. Kesin tanı için gerekli durumlarda biyopsi yapılarak alınan örnekler patolojik incelemeye gönderiliyor. Kanserin yayılımını değerlendirmek amacıyla PET-CT, gerekli durumlarda ise MR ve diğer tetkiklerden yararlanılıyor. Akciğer kanserinde erken tanı, tedavi başarısını önemli ölçüde etkiliyor. Erken evrede tespit edilen hastalarda tedavi başarısı yüzde 85-90 seviyelerinde olabiliyor. Erken teşhis, cerrahi yöntemlerle tam iyileşme şansını da artırıyor. Bu nedenle sigara içen ve 50 yaş üzerindeki bireyler düzenli akciğer taramalarını yaptırması gerekiyor. Tedavi planı oluşturulurken hastalığın evresi, yaygınlığı, lenf bezi tutulumu, kanserin türü, biyobelirteç durumu ve hastanın genel sağlık durumu dikkate alınıyor. TNM sistemi kullanılarak hastalığın yayılım düzeyi değerlendiriliyor. Erken evrelerde tümörün çıkarılması amacıyla lobektomi veya segmentektomi gibi cerrahi yöntemler uygulanabiliyor. Cerrahiye uygun olmayan durumlarda veya cerrahi sonrasında radyoterapiden yararlanılabiliyor. Hastalığın evresi ve histolojik özelliklerine göre kemoterapi de tedavi seçenekleri arasında yer alıyor. Ayrıca bazı hastalarda PD-1/PD-L1 eksenini hedefleyen immünoterapiler, EGFR, ALK ve ROS1 gibi genetik hedeflerin saptandığı durumlarda ise hedefe yönelik tedaviler değerlendirilebiliyor. Her hastaya aynı tedavi uygulanmıyor. Kanser hücrelerinin genetik ve biyolojik özelliklerinin yanı sıra hastanın genel sağlık durumu, yaşam tarzı, eşlik eden hastalıkları, önceki tedavileri ve psikolojik durumu da tedavi planlamasında göz önünde bulunduruluyor. Bu yaklaşım sayesinde her hastanın ihtiyaçlarına ve tedaviye yanıt verme potansiyeline uygun bir yol izlenmesi hedefleniyor.”
AKCİĞER KANSERİ RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN 5 ÖNEMLİ ÖNERİ
Prof. Dr. Ülger, akciğer kanserinden korunmada yaşam alışkanlıklarının ve çevresel risk faktörlerine karşı alınacak önlemlerin büyük önem taşıdığını söyleyerek, “Hastalık riskini azaltmak için dikkat edilmesi gerekenler şöyle sıralanıyor. Sigara içmeyi bırakın. Sigara içenlerde akciğer kanseri riski, içmeyenlere göre 20 ila 30 kat daha fazladır. Sigarayı bırakmak, akciğerlerin kendini yenilemeye başlamasına katkı sağlar. Hava kirliliğinden kaçının. Hava kirliliği, akciğer kanserinin önemli risk faktörlerinden biridir. Hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerden uzaklaşmak önemlidir. Sağlıklı beslenin. Antioksidanlar, vitaminler ve lif açısından zengin bir beslenme düzeni, hücre hasarını azaltarak kansere karşı koruma sağlar. Düzenli egzersiz yapın. Düzenli egzersiz, akciğer kapasitesini artırır ve bağışıklık sistemini güçlendirir. Radon gazı ve asbest riskini azaltın. Radon gazı ve asbest gibi zararlı maddelere maruziyetin önlenmesi, kanser riskini azaltabilir. Sigarayı bırakmak akciğer kanseri riskini önemli ölçüde azaltırken, uzun yıllar sigara kullanmış bireylerin de bu alışkanlıktan vazgeçmesi büyük önem taşıyor. Geçmişte sigara kullanmış kişilerde risk tamamen ortadan kalkmasa da bırakmak, sağlık açısından önemli kazanımlar sağlıyor. Özellikle uzun yıllar sigara içen bireylerde akciğer dokusunda oluşan bazı hasarlar zamanla geri döndürülemez olabiliyor. Bu nedenle sigarayı bırakmanın yanı sıra düzenli sağlık kontrollerinin de aksatılmaması gerekiyor. Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında toplumun bilmesi gereken en önemli mesaj, tütün ve tütün ürünleri ile elektronik sigaranın zararları konusunda bilinçlenmektir. Bu ürünlere hiç başlanmaması, kullananların ise bırakması gerekmektedir. Sigara kullanan bireyler, yıllık kontrollerini aksatmamalı, özellikle 3 haftadan uzun süren öksürüğün mutlaka önemsenmesi ve bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekmektedir” dedi.
Kaynak: Demirören Haber Ajansı



